Τα νέα μας

Η αναπτυξιακή πορεία του παιδιού στα 3 πρώτα χρόνια

Τα τρία πρώτα χρόνια της ζωής του παιδιού αποδεικνύονται ιδιαίτερα σημαντικά, καθώς στο διάστημα αυτό πραγματοποιούνται ραγδαίες εξελίξεις στην ανάπτυξή του. Οι αλλαγές αυτές αφορούν την αντίληψη, την κινητικότητά του, τις δραστηριότητες καθημερινής ζωής (σίτιση, ένδυση, αυτοφροντίδα), τις επικοινωνιακές του δεξιότητες και την κοινωνικότητά του.  Στους πίνακες που ακολουθούν περιγράφεται η πορεία της ανάπτυξης του παιδιού σε κάθε ηλικιακό στάδιο, ξεκινώντας από τη στιγμή της γέννησης έως τους πρώτους 35 μήνες ζωής!

Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι το κάθε παιδί είναι διαφορετικό, εξελίσσεται με το δικό του ρυθμό, καθώς και με βάση τις ευκαιρίες και τα ερεθίσματα που δίνονται από το περιβάλλον του.

Ηλικία: 0-2 Μήνες
Αντιληπτικότητα-Αντιδρά σε αλλαγές φωτισμού.
-Επικεντρώνεται στιγμιαία σε πρόσωπα.
-Παρακολουθεί αντικείμενα που κινούνται οριζόντια-κάθετα.
-Οι κινήσεις του είναι περισσότερο συνειδητές παρά αντανακλαστικές.
-Φέρνει τα χέρια στο στόμα.
Κινητικότητα-Από πρηνή θέση, στρέφει το κεφάλι δεξιά-αριστερά.
-Από πρηνή θέση, σηκώνει το κεφάλι του.
-Από ύπτια θέση, κλωτσάει τα πόδια του εναλλάξ.
-Από όρθια θέση (υποστηριζόμενο), στηρίζει το κεφάλι του για περίπου 15’’.
Δραστηριότητες Καθημερινής Ζωής-Συγχρονίζει τις ενέργειες Απομύζηση-Κατάποση-Αναπνοή.
-Θηλάζει ή πίνει από μπιμπερό.
Επικοινωνία-Αντιδρά σε ήχους/φωνές.
-Παράγει αυθόρμητους ήχους.
Κοινωνικότητα-Διατηρεί μερική βλεμματική επαφή όσο τρώει.
-Ησυχάζει κοντά σε οικεία πρόσωπα ή όταν το πάρεις αγκαλιά.
Ηλικία: 3-5 Μήνες
Αντιληπτικότητα-Κρατάει και παρατηρεί αντικείμενα.
-Βάζει αντικείμενα στο στόμα.
-Κουνάει κουδουνίστρα.
Κινητικότητα-Από πρηνή θέση, σηκώνει το κεφάλι του στηριζόμενο στα αντιβράχεια (90ο ).
-Από πρηνή θέση, σηκώνει το κεφάλι του στηριζόμενο στις παλάμες του.
-Ρολλάρει από ύπτια σε πρηνή θέση.
-Έρχεται από ύπτια σε καθιστή θέση, αν του προσφέρεις τα χέρια σου και στηρίζει το κεφάλι του.
-Από όρθια θέση (υποστηριζόμενο), τεντώνει τα πόδια του.
-Κινεί το κεφάλι του για να εντοπίσει κινούμενο αντικείμενο.
-Απλώνει τα χέρια του για να πιάσει αντικείμενο.
-Παίζει κρατώντας αντικείμενο στη μέση γραμμή.
-Μεταφέρει αντικείμενα από το ένα χέρι στο άλλο.
-Ολοκληρώνονται τα Βρεφικά Αντανακλαστικά (Μoro, Tονικό Λαβυρίνθιο, Συμμετρικό Τονικό Αυχενικό, Ασύμμετρο Τονικό Αυχενικό, Αντανακλαστικό Δραγμού).
Δραστηριότητες Καθημερινής Ζωής-Λαμβάνει αλεσμένη τροφή από κουτάλι.
-Ολοκληρώνονται τα Βρεφικά Αντανακλαστικά (Rooting, Bite).
-Πραγματοποιεί πρώιμες κινήσεις μάσησης.
Επικοινωνία-Διαφοροποιεί το κλάμα του ανάλογα με τις ανάγκες του.
-Παράγει ήχους ανάλογα με τα συναισθήματά του.
-Στρέφει την προσοχή του προς τη μεριά που ακούγεται κάποιος ήχος.
-Παράγει ήχους όταν του μιλάνε.
Κοινωνικότητα-Ανταποκρίνεται όταν του χαμογελάς.
-Αναγνωρίζει οικεία πρόσωπα.
-Χαμογελά αυθόρμητα και όταν βλέπει τον εαυτό του σε καθρέφτη.
-Γελά κατά τη διάρκεια σωματικού παιχνιδιού.
Ηλικία:6-8 Μηνών
Αντιληπτικότητα-Βρίσκει μερικά κρυμμένο αντικείμενο.
-Ψάχνει κάτι που έπεσε στο πάτωμα.
-Χτυπάει αντικείμενα.
-Μιμείται κινήσεις χεριών.
Κινητικότητα-Από πρηνή θέση, πιάνει αντικείμενα.
-Ρολλάρει από ύπτια σε πρηνή θέση.
-Από πρηνή θέση, έρχεται σε τετραποδική.
-Κάθεται χωρίς υποστήριξη για περίπου 30’’.
-Προσπαθεί να σηκωθεί με βοήθεια.
-Χοροπηδάει όταν το κρατάς όρθιο.
-Από ύπτια θέση, ρολλάρει σε πρηνή, έρχεται σε τετραποδική και τέλος σε καθιστή θέση.
-Εκδηλώνει Προστατευτικές Αντιδράσεις (Landau, Έκταση μπροστά, έκταση στο πλάι).
-Πραγματοποιεί αντίθεση με τον αντίχειρα.
-Βγάζει ενσφηνώματα από πίνακα.
Δραστηριότητες Καθημερινής Ζωής-Σφραγίζει τα χείλη του πάνω στο κουτάλι για να πάρει την τροφή.
-Πίνει από κουπάκι με βοήθεια.
-Πιάνει κουτάλι.
-Μετακινεί την τροφή του με τη γλώσσα, μέσα στο στόμα του.
Επικοινωνία-Εντοπίζει από πού προέρχεται κάποιος ήχος.
-Επαναλαμβάνει δισύλλαβους συνδυασμούς (π.χ. μα-μα, μπα-μπα, ντα-ντα).
Κοινωνικότητα-Θέλει να βρίσκεται σε συντροφιά.
-Γελάει σε παιδικά παιχνίδια (π.χ. κου-κου-τσα κλπ).
-Ανιχνεύει με τα χέρια του χαρακτηριστικά προσώπου των οικείων του.
Ηλικία: 9-11 Μηνών
Αντιληπτικότητα-Εντοπίζει κρυμμένα αντικείμενα.
-Μιμείται γκριμάτσες.
-Εξερευνά τα χαρακτηριστικά ενός αντικειμένου (π.χ παιχνιδιού).
Κινητικότητα-Μπουσουλάει.
-Πιάνεται από έπιπλα για να σηκωθεί.
-Κάνει βήματα, υποστηριζόμενο από έπιπλα.
-Στέκεται ανεξάρτητο.
-Κάνει τα πρώτα του βήματα, υποστηριζόμενο.
-Εκδηλώνει Προστατευτικές Αντιδράσεις (Έκταση προς τα πίσω) και Ισορροπιστικές Αντιδράσεις (από καθιστή και τετραποδική θέση).
-Αφήνει σκόπιμα αντικείμενα να πέσουν.
-Σκουντάει απομονώνοντας το δείκτη.
-Συλλαμβάνει αντικείμενα με αντίχειρα και δείκτη.
-Κρατάει μαρκαδόρο για να μουτζουρώσει σε χαρτί.
Δραστηριότητες Καθημερινής ΖωήςΔαγκώνει και μασάει μπισκοτάκι.
-Γλύφει το κουτάλι του.
-Τρώει με τα χέρια.
-Καταπίνει με κλειστό στόμα.
-Σταματά η σιελόρροια.
Επικοινωνία-Γυρνά στο όνομά του.
-Συνδέει κινήσεις με ήχους (π.χ. κουνάει χέρια στο bye-bye).
-Κοιτάζει αντικείμενα όταν του τα ονοματίζουν.
-Αντιλαμβάνεται το «Μη».
Κοινωνικότητα-Συμμετέχει σε παιχνίδια (π.χ. κου-κου-τσα).
-Παίζει, κινείται, γελάει  για να κερδίζει την προσοχή των γύρω του.
-Προσφέρει το παιχνίδι με το οποίο παίζει, αν του το ζητήσεις.
Ηλικία: 12-15 Μηνών
Αντιληπτικότητα-Παίζει συμβολικά με κούκλα ( τη ντύνει, τη νανουρίζει κλπ).
-Βρίσκει κρυμμένα αντικείμενα κατ’επανάληψη.
Κινητικότητα-Μπουσουλάει για να ανέβει σκάλα.
-Περπατά ανεξάρτητο.
-Κάνει βήματα προς τα πίσω.
-Σκύβει και σηκώνεται με καλή ισορροπία.
-Πετά μπάλα.
-Γυρνάει σελίδες βιβλίου.
-Ξετυλίγει δώρο.
-Τοποθετεί ενσφηνώματα σε πίνακα (2 τεμ.)
-Χτίζει πύργο με κυβάκια (2τεμ.)
Δραστηριότητες Καθημερινής Ζωής-Μασάει.
-Προσπαθεί να φάει και να πιεί μόνο του, και ας λερώνεται.
-Η πάνα του παραμένει στεγνή για 1-2 ώρες, όσο είναι ξύπνιο.
-Αντιλαμβάνεται ότι έχει λερωθεί και δυσφορεί για να αλλαχτεί.
-Βγάζει καπέλο, κάλτσες, παπούτσια.
-Συμμετέχει στο ντύσιμο και στο άλλαγμα πάνας.
Επικοινωνία-Χρησιμοποιεί χειρονομίες για να επικοινωνήσει.
-Εκτελεί απλές εντολές.
-Δείχνει οικεία αντικείμενα.
-Μιμείται ήχους ζώων.
-Ονοματίζει οικεία αντικείμενα (έστω και με δικό του τρόπο).
Κοινωνικότητα-Προσεγγίζει άλλα παιδιά (Κοιτάζει, χαμογελάει, πλησιάζει)
-Ξεκινάει ένα παιχνίδι με οικείο πρόσωπο (π.χ. πετώντας τη μπάλα ή κάνοντας κου-κου-τσα κλπ).
-Αρχίζει να αποχωρίζεται ενήλικες για να εξερευνήσει ή να πάρει κάτι.
Ηλικία: 16-19 Μηνών
Αντιληπτικότητα-Εντοπίζει κρυμμένο αντικείμενο, ακόμα και αν του αλλάξεις θέση.
-Χρησιμοποιεί βοήθημα, για να πιάσει κάτι που δεν φτάνει.
-Μιμείται νέες κινήσεις, βελτιώνοντας την εκτέλεσή τους.
Κινητικότητα-Σκαρφαλώνει σε καρέκλα.
-Ανεβαίνει σκάλα κρατώντας το χέρι ενήλικα.
-Κατεβαίνει σκάλα μπουσουλώντας.
-Στέκεται στο ένα πόδι με βοήθεια.
-Εκδηλώνει Ισορροπιστικές Αντιδράσεις (από όρθια θέση).
-Τρέχει.
-Χτίζει πύργο (3τεμ.)
-Τοποθετεί ενσφηνώματα σε πίνακα (6τεμ.)
-Αντιγράφει κάθετη γραμμή με μαρκαδόρο.
Δραστηριότητες Καθημερινής Ζωής-Διακρίνει και βάζει στο στόμα του μόνο φαγώσιμα.
-Τρώει και πίνει ανεξάρτητο, λερώνεται ελάχιστα.
-Πλένει πρόσωπο και χέρια.
-Βοηθάει στο πλύσιμο δοντιών.
-Ξεκινά την εκπαίδευση τουαλέτας (16-23 μηνών).
Επικοινωνία-Ονοματίζει οικεία αντικείμενα όταν το ρωτάς.
-Εκτελεί διπλή εντολή (π.χ. Πάρε αυτό και βαλ΄το εκεί).
-Δείχνει μέλη του σώματός του.
Κοινωνικότητα-Πλησιάζει άλλα παιδάκια.
-Χρησιμοποιεί ποικίλους τρόπους για να παίξει με ένα παιχνίδι.
-Απομακρύνεται από τους οικείους, για να παίξει.
Ηλικία: 20-23 Μηνών
Αντιληπτικότητα-Κατηγοριοποιεί αντικείμενα (σε 2 κατηγορίες).
-Εντοπίζει κρυμμένο αντικείμενο, ακόμα και αν του αλλάξεις θέση πολλές φορές.
-Πιάνει μπάλα που κινείται, παρακολουθώντας τη διαδρομή της.
Κινητικότητα-Κατεβαίνει σκάλα, κρατώντας το χέρι ενήλικα.
-Αναπηδά στα 2 του πόδια.
-Χτίζει πύργο (6τεμ.)
-Κρατά μαρκαδόρο με τα δάχτυλα.
-Αντιγράφει κάθετη γραμμή και κύκλο, με μαρκαδόρο.
Δραστηριότητες Καθημερινής Ζωής-Ξεφλουδίζει φρούτα, ξετυλίγει καραμέλες.
-Πίνει με καλαμάκι.
-Βάζει τα παπούτσια του.
-Βγάζει τα ρούχα του, εκτός από κουμπώματα και δεσίματα.
-Χειρίζεται μεγάλα φερμουάρ.
Επικοινωνία-Μιμείται νέους ήχους και λέξεις.
-Ακολουθεί νέες εντολές.
-Σχηματίζει προτάσεις 2 λέξεων.
Κοινωνικότητα-Πραγματοποιεί συμβολικό παιχνίδι, μιμούμενο οικιακές δραστηριότητες.
-Τακτοποιεί πράγματα, ακολουθώντας εντολές.
-Προτιμά να βρίσκεται με παιδιά.
-Δείχνει σημάδια ανεξαρτησίας (Αρνείται βοήθεια).
Ηλικία: 24-27 Μηνών
Αντιληπτικότητα-Θυμάται και μιμείται συμβολικές κινήσεις (π.χ. πώς οδηγάμε το αυτοκίνητο κλπ).
-Κατασκευάζει πάζλ που δείχνει το ανθρώπινο σώμα (3 τεμ.)
- Ξεχωρίζει αντικείμενα, ανά χρώμα.
Κινητικότητα-Κλωτσά μπάλα.
-Στέκεται σε δοκό ισορροπίας.
-Ανεβοκατεβαίνει σκάλα, με τα 2πόδια σε κάθε σκαλί.
-Πηδά από το τελευταίο σκαλί της σκάλας.
-Αντιγράφει κάθετη-οριζόντια γραμμή, με μαρκαδόρο.
Δραστηριότητες Καθημερινής Ζωής-Φοράει εσώρουχα, παντελόνι, κάλτσες, παπούτσια, μπουφάν, χωρίς βοήθεια (όχι απαραίτητα κουμπιά, δεσίματα)(24-31 μηνών).
-Πλένει και σκουπίζει χέρια , με βοήθεια (24-31 μηνών).
-Τρώει με κουτάλι και πίνει ανεξάρτητο (24-35 μηνών).
-Ξεκινά να χρησιμοποιεί και πιρούνι (24-35 μηνών).
-Ζητά να πάει τουαλέτα (24-35 μηνών).
-Παραμένει στεγνό για 2-3 ώρες, όσο είναι ξύπνιο (24-35 μηνών).
-Τα ατυχήματα γίνονται σπάνια (24-35 μηνών).
-Χρησιμοποιεί την τουαλέτα ανεξάρτητο, χρειάζεται βοήθεια μόνο στο σκούπισμα (24-35 μηνών).
Επικοινωνία-Σχηματίζει προτάσεις 3 λέξεων.
-Ονοματίζει τον εαυτό του.
Κοινωνικότητα-Παίζει μόνο του κοντά σε άλλα παιδιά.
-Παίζει συμβολικά (Κάνει ότι μιλάει στο τηλέφωνο κλπ).
-Διαλέγει ανεξάρτητο παιχνίδια για να παίξει.
Ηλικία: 28-31 Μηνών
Αντιληπτικότητα-Ταυτίζει αντικείμενα κατά χρώμα (τα βασικά χρώματα).
-Κατανοεί τη χρήση αντικειμένων.
-Κατανοεί την έννοια της μονάδας (Δώσ’ μου ένα).
Κινητικότητα-Πετά μπάλα.
-Περπατά στις μύτες των ποδιών, ισορροπώντας.
-Κάνει μερικά βήματα σε δοκό ισορροπίας.
-Διπλώνει χαρτί στη μέση.
-Χτίζει πύργο (8τεμ.)
-Κατασκευάζει τρενάκι από κυβάκια (με βαγόνια και φουγάρο).
Δραστηριότητες Καθημερινής Ζωής-Φοράει εσώρουχα, παντελόνι, κάλτσες, παπούτσια, μπουφάν, χωρίς βοήθεια (όχι απαραίτητα κουμπιά, δεσίματα)(24-31 μηνών).
-Πλένει και σκουπίζει χέρια , με βοήθεια (24-31 μηνών).
Επικοινωνία-Αντιλαμβάνεται και εκτελεί οδηγίες , σχετικές με τις έννοιες του χώρου (π.χ. Βάλε αυτό πάνω, κάτω, μέσα).
-Αντιλαμβάνεται τη λειτουργία μελών του σώματος (Π.χ. με τα αυτιά ακούμε κλπ).
-Στην επικοινωνία του χρησιμοποιεί προστακτική, άρνηση, ερώτηση.
Κοινωνικότητα-Αναγνωρίζει τον εαυτό του στον καθρέφτη.
-Διαχωρίζει το φύλο (αγόρι-κορίτσι).
-Παίζει με άλλα παιδιά.
Ηλικία: 32-35 Μηνών
Αντιληπτικότητα-Ταυτίζει σχήματα σε πίνακα (κύκλο, τετράγωνο, αστέρι, σταυρό).
-Αντιλαμβάνεται και προσδιορίζει αντικείμενο που λείπει.
-Έχει ακουστική μνήμη (2 λέξεις).
Κινητικότητα-Αντιγράφει κύκλο, με μαρκαδόρο.
-Κόβει με ψαλίδι (Τοποθετεί το χαρτί ανάμεσα στις λεπίδες του ψαλιδιού και κόβει κινώντας τες με τα δάχτυλά του).
Δραστηριότητες Καθημερινής Ζωής-Ανεβαίνει σκάλα με τα πόδια εναλλάξ.
-Προχωρά εναλλάσσοντας δεξί χέρι/αριστερό πόδι και αριστερό χέρι/δεξί πόδι, ταυτόχρονα.
-Στέκεται στο ένα πόδι.
-Οδηγεί τρίκυκλο.
-Σκουπίζει τα χέρια του αφού τα πλύνει.
-Γδύνεται ανεξάρτητο.
-Ντύνεται σχεδόν ανεξάρτητο (βοήθεια μόνο στα κουμπώματα).
Επικοινωνία-Στην επικοινωνία του χρησιμοποιεί χρόνους, ενικό και πληθυντικό αριθμό, κτητικά επίθετα, χωρικούς προσδιορισμούς.
Κοινωνικότητα-Αναγνωρίζει το φύλο του.
-Μοιράζεται τα παιχνίδια του, με παρότρυνση.
-Σταδιακά αποχωρίζεται τους οικείους του, σε ξένο περιβάλλον.

Μοιράστε το άρθρο: