Τα νέα μας

Τα Παιδιά Μαθαίνουν το Χρόνο...

Η αίσθηση του χρόνου είναι ιδιαίτερα σημαντική για το παιδί. Η εμπέδωση των χρονικών εννοιών όμως, είναι μια διαδικασία αρκετά σύνθετη. 

Στα αρχικά της στάδια, η αισθητοποίηση του χρόνου ξεκινά από πολύ νωρίς. Με τον ερχομό ενός παιδιού στο σπίτι, οι γονείς προσπαθούν να διαφοροποιήσουν τις δραστηριότητες της μέρας από τις ώρες ύπνου, ώστε το ίδιο να αποκτήσει ένα ''ημερήσιο πρόγραμμα''. 

Σε μεγαλύτερες ηλικίες (2-3 ετών) , όταν θα αρχίσει να αντιλαμβάνεται πρώιμες χρονικές έννοιες όπως η μέρα και η νύχτα, σταδιακά (4-7 ετών) θα προχωρήσει στην εμπέδωση εννοιών όπως η λογική σειρά γεγονότων (πριν-μετά), οι ημέρες, οι εποχές, οι μήνες και η διαδοχή τους. 

Μεταγενέστερα (8-9 ετών), μαθαίνει την ώρα και χρησιμοποιεί το πρώτο του ρολόι. Μεγαλώνοντας το παιδί εξοικειώνεται με τη χρήση ημερολογίου, μπορεί να κατανοήσει πως ''δουλεύει'' το εβδομαδιαίο σχολικό του πρόγραμμα, οργανώνει τις εξωσχολικές του δραστηριότητες και τον ελεύθερό του χρόνο. Η διαδικασία αυτή χρειάζεται εκπαίδευση, κυρίως βιωματική αλλά και υπομονή, αφού το κάθε παιδί μαθαίνει με το δικό του ρυθμό. 


Πως μπορούμε εμείς να βοηθήσουμε το παιδί μας να κωδικοποιήσει τις βασικές αυτές έννοιες? 

Για τη μέρα και τη νύχτα

- Διευκρινίζουμε πώς το ίδιο το παιδί αντιλαμβάνεται τη μέρα και τη νύχτα, σημειώνοντας τις ιδέες του. 

- Ζωγραφίζουμε τον πρωινό και τον νυχτερινό ουρανό. 

- Ξεχωρίζουμε τη μέρα και τη νύχτα με τη βοήθεια των ζώων (π.χ κόκορας για τη μέρα, νυχτερίδα για τη νύχτα κλπ). 

- Παίζουμε το παιχνίδι του ''κρυμμένου θησαυρού'' ανακαλύπτοντας χαρακτηριστικά αντικείμενα (π.χ. κουτί δημητριακών για τη μέρα, πιτζάμες για τη νύχτα κλπ). 


Για το πρωί-μεσημέρι-απόγευμα-βράδυ 

- Φροντίζουμε το παιδί να έχει, όσο το δυνατόν, ένα σταθερό πρόγραμμα. 

- Αντιστοιχούμε τις ζώνες του 24ώρου με δραστηριότητες ''κλειδιά'' (π.χ. σχολείο για το πρωί, φαγητό για το μεσημέρι, παιχνίδι για το απόγευμα, ύπνος για το βράδυ). 

- Το ίδιο μπορεί να γίνει και με τροφές ''κλειδιά'' (π.χ. δημητριακά για το πρωί, φαγητό για το μεσημέρι, γιαουρτάκι για το απόγευμα, γάλα για το βράδυ). 

- Χτίζουμε ένα πρόγραμμα με εικόνες που το παιδί θα εναλλάσσει σε κάθε ζώνη της μέρας. 


Για τις εποχές του χρόνου 

- Συνδυάζουμε τις εποχές με βασικά στοιχεία της φύσης (π.χ. βροχή για το φθινόπωρο, χιόνι το χειμώνα, λουλούδια για την άνοιξη, θάλασσα για το καλοκαίρι). 

- Ταιριάζουμε τις εποχές με τα κατάλληλα ρούχα (π.χ. αδιάβροχο για το φθινόπωρο, σκουφί για το χειμώνα κλπ). 

- Ταυτίζουμε τις εποχές με ζωάκια (π.χ. σαλιγκάρι για το φθινόπωρο, πιγκουίνος για το χειμώνα κλπ). 

- Αντιστοιχούμε τις εποχές με αγαπημένα φρούτα και καρπούς (π.χ. μήλο για το φθινόπωρο, κάστανα για το χειμώνα κλπ). 


Για τις ημέρες τις εβδομάδας 

- Τα παιδιά προσχολικής ηλικίας μαθαίνουν τις μέρες μέσα από μικρά τραγουδάκια. 

- Τα παιδιά στο σχολείο μαθαίνουν τις μέρες μέσα από το μαθητικό πρόγραμμα (π.χ. Δευτέρα- Γλώσσα Μαθηματικά κλπ). ü Συνδυάζουμε τις μέρες με δραστηριότητες ''κλειδιά'' (π.χ. Δευτέρα-Αγγλικά, Τρίτη-Ποδόσφαιρο κλπ). 

- Χρησιμοποιούμε το πρώτο μας επίτοιχο ημερολόγιο, σαν οπτικό βοήθημα. 

- Χρησιμοποιούμε τα δάχτυλα του χεριού για να βρούμε τη σημερινή μέρα, το χθες και το αύριο. Για τους μήνες του χρόνου 

- Τα παιδιά προσχολικής ηλικίας μαθαίνουν τους μήνες ζωγραφίζοντας χαρακτηριστικές εικόνες (π.χ. Ιανουάριος-Αγ. Βασίλης, Φεβρουάριος-Κλόουν κλπ). 

- Τα παιδιά στο σχολείο μαθαίνουν τους μήνες γράφοντας καθημερινά την ημερομηνία στο τετράδιό τους. 

- Ταιριάζουμε τους μήνες με σημαντικές γιορτές (π.χ. Ιανουάριος-Πρωτοχρονιά, Φεβρουάριος-Απόκριες κλπ). 

- Ομαδοποιούμε τους μήνες σε κάθε εποχή και μετράμε με τα δαχτυλάκια μας (τα παιδιά θυμούνται ευκολότερα τους μήνες σε τριάδες, παρά 12 μήνες στη σειρά). 

- Παρομοιάζουμε την κάθε εποχή με μια μαμά και τους μήνες με τα παιδάκια της ή με το βαγόνι ενός τρένου και τους μήνες με ρόδες (τα παιδιά κωδικοποιούν πληροφορίες ευκολότερα με τη βοήθεια εικόνων). 


Για την ώρα 

- Όσο το παιδί είναι μικρό μπορούμε να το βοηθήσουμε να καταλάβει τη διάρκεια του χρόνου μέσα από δραστηριότητες (π.χ. Χρειαζόμαστε 5 λεπτά για να πλύνουμε τα δόντια μας, μίση ώρα για να φάμε μεσημεριανό, 8 ώρες για το βραδινό ύπνο κλπ). 

- Δείχνουμε στο ρολόι την κίνηση των δεικτών (π.χ. θα δεις τηλεόραση από τώρα και μέχρι ο μεγάλος δείκτης να φτάσει στο 6). 

- Φοράμε ρολόι στο χεράκι μας. 

- Προτιμούμε το αναλογικό από το ψηφιακό ρολόι. 

- Παίζουμε επιτραπέζια παιχνίδια με κλεψύδρα και ζάρι, που βοηθούν το παιδί να αντιληφθεί έννοιες όπως το πριν-μετά (π.χ. φιδάκι, γκρινιάρης κλπ). 

- Ολοκληρώνουμε δραστηριότητες χρησιμοποιώντας χρονόμετρο, ώστε το παιδί να αποκτήσει σταδιακά την ικανότητα διαχείρισης του χρόνου. Αρχικά δίνουμε περισσότερο χρόνο από το αναμενόμενο για μια δραστηριότητα, ώστε το παιδί να μην νιώθει πίεση και άγχος. 


Το παιδί μαθαίνει ευχάριστα και ο χρόνος μοιάζει με παιχνίδι!!! 


Πηγή: Καρρά Χριστίνα, Εργοθεραπεύτρια

Μοιράστε το άρθρο: