Τα νέα μας

ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑ: ΚΑΤΗΓΟΡΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟΥ

ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑ: ΚΑΤΗΓΟΡΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟΥ

Τι είναι οι κατηγορίες και γιατί είναι σημαντικές;

Οι κατηγορίες είναι μια ομάδα πραγμάτων που μοιράζονται κοινά χαρακτηριστικά και ιδιότητες. Χρησιμοποιούμε τις κατηγορίες στην καθημερινή μας ζωή χωρίς να το καταλαβαίνουμε. Οι κατηγορίες είναι η πηγή της μάθησης, της συσχέτισης, της απομνημόνευσης και της ανάκλησης λέξεων. Μ’ αυτόν τον τρόπο μπορούμε και θυμόμαστε το όνομα ενός αντικειμένου που θέλουμε ν’ αγοράσουμε από το super market, τα ονόματα και τις λέξεις που θέλουμε να χρησιμοποιήσουμε σε μια συζήτηση.

Η κατηγοριοποίηση είναι σημαντική για τη γλώσσα, επειδή είναι ένας τρόπος οργάνωσης της σκέψης μας, της επεξεργασίας των πληροφοριών που λαμβάνουμε, της απομνημόνευσης και της ανάκλησης ιδεών, καθώς και της περιγραφής αντικειμένων. Οι κατηγορίες συνδέουν τις λέξεις μεταξύ τους, βασιζόμενες στις διαφορές και τις ομοιότητές τους.

Η εκμάθηση των κατηγοριών είναι ένας καλός τρόπος για την ενίσχυση και τον εμπλουτισμό του λεξιλογίου. Έτσι, μπορεί κανείς να μαθαίνει νέες λέξεις και να τις κατηγοριοποιεί. Αυτό θα τον βοηθήσει να τις καταλάβει καλύτερα, να τις συγκρατήσει στη μνήμη του και να τις ανακαλέσει ευκολότερα. Αυτοί που έχουν διαταραχές λόγου, δυσκολεύονται να οργανώσουν και να θυμηθούν τις κατάλληλες λέξεις όταν μιλούν. Η κατηγοριοποίηση είναι ένας καλός τρόπος αντιμετώπισης αυτών των δυσκολιών.

Παραδείγματα κατηγοριών, σύμφωνα με τα αναπτυξιακά ορόσημα

Προσχολική ηλικία (νηπιαγωγείο): μέρη του σώματος, χρώματα, ζώα, φρούτα – λαχανικά, φαγητά, έπιπλα, ημέρες της εβδομάδας, δωμάτια του σπιτιού, παιχνίδια.

Πρώτες τάξεις του δημοτικού: σνακ, ροφήματα, εργαλεία, γράμματα, αριθμοί, εποχές, μήνες, αισθήσεις, συναισθήματα, επαγγέλματα, λουλούδια – φυτά, ερπετά, έντομα, δεινόσαυροι, κατοικίδια, μέσα μεταφοράς, αθλήματα, μουσικά όργανα.

Τελευταίες τάξεις του δημοτικού: μυθικά πλάσματα, επίθετα, ρήματα, ουσιαστικά, ήπειροι, χώρες, πόλεις, περιοχές, θηλαστικά, μονάδες μέτρησης, υφές, καιρικά φαινόμενα, βουνά, λίμνες, ποτάμια, θάλασσες, ωκεανοί.

Εφηβεία (γυμνάσιο – λύκειο): αρχαίοι πολιτισμοί, επιρρήματα, μνημεία, είδη πολιτευμάτων, είδη κυττάρων, όργανα του σώματος, γλώσσες – διάλεκτοι, είδη μουσικής, έθιμα, θρησκείες. 

Τρόποι ενίσχυσης της κατηγοριοποίησης

Στην αρχή, οι κατηγορίες θα πρέπει να είναι πιο γενικές κι ευρείες. Επίσης, είναι πιο εύκολο ν’ αναγνωρίσει κανείς αντιληπτικά μια κατηγορία, σε σχέση με την κατονομασία των αντικειμένων που ανήκουν σ’ αυτή.

  • Κατονομασία: 1. Ονόμασε την κατηγορία (Ένα μήλο, μια μπανάνα κι ένα πορτοκάλι είναι φρούτα).

 2. Δημιουργία λίστας αντικειμένων που ανήκουν σε μια κατηγορία (Πες μου 3 μέσα μεταφοράς).

- Τι ταιριάζει: Βρείτε 2 ή περισσότερα αντικείμενα που ταιριάζουν. Στη συνέχεια πρέπει να δοθεί αιτιολόγηση.

- Τι δεν ταιριάζει: Βρείτε μεταξύ των αντικειμένων που απεικονίζονται σε μια λίστα, αυτό που δεν ταιριάζει. Στη συνέχεια θα πρέπει να δοθεί αιτιολόγηση.

- Δραστηριότητες ομαδοποίησης: Υπάρχουν πολλοί τρόποι ομαδοποίησης. Στην αρχή μπορούν να χρησιμοποιηθούν αντικείμενα. Επίσης μπορούν να χρησιμοποιηθούν και εικόνες. Ομαδοποιείστε ανάλογα με τα χαρακτηριστικά και τη χρήση σε 2 – 3 ομάδες αντικειμένων.

  • Σύγκριση κι εντοπισμός ομοιοτήτων/ διαφορών: Η σύγκριση μας επιτρέπει να ομαδοποιήσουμε τις λέξεις, μας βοηθάει να τις κατανοήσουμε, να τις απομνημονεύσουμε και να τις ανακαλέσουμε. Συζητείστε σχετικά με τις ομοιότητες και τις διαφορές. Οι πίνακες ίσως να είναι ένα βοηθητικό εργαλείο.

Ελπίζω αυτό το άρθρο να σας φανεί χρήσιμο στην προσπάθεια ενίσχυσης του λεξιλογίου του παιδιού σας!

 

Ποδιάς Κωνσταντίνος

Λογοθεραπευτής

 

Πηγή: https://allisonfors.com/categories-speech-therapy/

 

Μοιραστείτε το άρθρο: