Τα νέα μας

ΕΥΧΕΡΕΙΑ ΚΑΙ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΣΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ

ΕΥΧΕΡΕΙΑ ΚΑΙ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΣΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ

Τα παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες αντιμετωπίζουν συχνά δυσκολία στην ανάγνωση. Αυτό σημαίνει ότι δεν αποκωδικοποιούν τα γράμματα, δεν ταυτίζουν σωστά τα φωνήματα, δηλαδή τους ήχους των γραμμάτων με τα γραφήματα, δηλαδή τα γραπτά σύμβολα. Έτσι, πολλές φορές η ανάγνωσή τους περιλαμβάνει φωνολογικά λάθη, παραλείψεις λέξεων, αντικαταστάσεις λέξεων, προσθήκες. Άλλες φορές, η ανάγνωση συμβαίνει σε πολύ αργό ρυθμό ή συλλαβιστά. Σε αυτές τις περιπτώσεις ο αναγνώστης θεωρείται πως δεν έχει ευχέρεια στην ανάγνωση. Συστατικά στοιχεία της ευχερούς ανάγνωσης είναι η προσωδία, δηλαδή η αλλαγή του τόνου της φωνής σύμφωνα με το νόημα του κειμένου, ο καλός ρυθμός, δηλαδή ανάγνωση χωρίς παύσεις με συνεχή ροή του λόγου στην κατάλληλη ταχύτητα και η ακρίβεια, δηλαδή η σωστή αναγνώριση των γραφημάτων και μετατροπή τους στα αντίστοιχα φωνήματα.

Ένας παράγοντας που επηρεάζει σημαντικά την ανάγνωση είναι η κατάκτηση μιας γνωστικής λειτουργίας, της φωνολογικής ενημερότητας. Πρόκειται για την ικανότητα του παιδιού να αναγνωρίζει - ή αλλιώς να αποκωδικοποιεί   -  και να επεξεργάζεται  κάθε φώνημα ή κάθε συνδυασμό φωνημάτων που απαρτίζει μία λέξη. Ένας ικανός αναγνώστης διαθέτει ευχέρεια στην ανάγνωση και άρα έχει κατακτήσει την φωνολογική ενημερότητα σε επαρκή βαθμό. Με άλλα λόγια, δύναται να διαβάσει ένα κείμενο με καλό ρυθμό, μία διαδικασία που συμβαίνει αβίαστα, χωρίς κόπο, λάθη ή παύσεις. Η ύπαρξη ευχερούς ανάγνωσης δείχνει ότι η αποκωδικοποίηση των λέξεων συμβαίνει αυτόματα λόγω επαρκούς φωνολογικής ενημερότητας και ο αναγνώστης καθώς διαβάζει, αντιλαμβάνεται το νόημα του κειμένου.

Πράγματι, η ευχέρεια στην ανάγνωση είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την αναγνωστική κατανόηση. Όταν ο αναγνώστης δεν δύναται να αποκωδικοποιήσει σωστά τις λέξεις, τότε δεν αντιλαμβάνεται πλήρως το νόημα του κειμένου, ενώ συχνά παρερμηνεύεται η σκέψη ή το ύφος του συγγραφέα. Αυτό φαίνεται για παράδειγμα και όταν απουσιάζει η προσωδία από την ανάγνωση. Σε αυτή την περίπτωση, ο αναγνώστης δεν αποδίδει με τον σωστό τόνο ή ‘χρωματισμό’ φωνής το κείμενο, καθώς δεν έχει αντιληφθεί ο ίδιος πλήρως τι προσπαθεί να πει ο συγγραφέας. 

Όσο πιο νωρίς και όσο περισσότερο  το παιδί εξασκηθεί στη φωνολογική ενημερότητα, τόσο θα μειωθούν οι πιθανότητες να εμφανίσει δυσκολία στην ανάγνωση αλλά και στη γραφή στο μέλλον. Για αυτόν τον λόγο η φωνολογική ενημερότητα πρέπει να δουλεύεται από τους ειδικούς από πολύ νωρίς, από το πρώτο στάδιο της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, το Νηπιαγωγείο.

 

Κρητικού Αμαλία

Ειδική Παιδαγωγός, MSc., Phd.cand.

Μοιραστείτε το άρθρο: